Faalangst: wanneer spanning je tegenhoudt om te doen wat je kunt
Merk je dat je gespannen raakt zodra je beoordeeld wordt? Of stel je dingen uit omdat je bang bent om fouten te maken? Dan kan er sprake zijn van faalangst.
Faalangst betekent meestal niet dat je iets niet kunt. Het betekent dat de spanning rond verwachtingen zo groot wordt dat je er minder vrij in kunt functioneren. In gesprekken kijken we samen waar die spanning vandaan komt en hoe je daar anders mee om kunt gaan.
Snel de juiste hulp
Geen verwijzing nodig. Neem de regie in handen.
Wat is faalangst?
Faalangst is de angst om niet te voldoen aan verwachtingen of om fouten te maken in situaties waarin prestaties belangrijk lijken. Daarbij spelen vaak gevoelens van schaamte, afwijzing of verlies van waardering een rol. Bron
Sommige mensen vermijden zulke situaties. Anderen gaan juist harder hun best doen, maar blijven innerlijk gespannen.
Hoe herken je faalangst?
Faalangst kan zich op verschillende manieren uiten. Bijvoorbeeld:
- blokkeren tijdens gesprekken, toetsen of presentaties
- uitstellen van taken die belangrijk zijn
- veel piekeren vooraf
- sterk reageren op kritiek
- perfectionisme of hoge eisen aan jezelf
- moeite hebben om keuzes te maken
- achteraf blijven nadenken over wat beter had gekund
Deze reacties zijn begrijpelijk wanneer prestaties sterk verbonden raken met je gevoel van eigenwaarde.
Faalangst bij volwassenen
Faalangst komt niet alleen voor op school. Ook in werk, relaties en dagelijks functioneren kan het een rol spelen.
Onderzoek laat zien dat angst om te falen samenhangt met vermijding van uitdagende taken, minder motivatie en uitstelgedrag.
Daarnaast blijkt dat een hogere mate van faalangst samenhangt met een lagere mentale gezondheid bij jongvolwassenen.
Veel mensen herkennen daarom dat ze wel functioneren, maar meer spanning ervaren dan nodig is. Bron
Wanneer kan EMDR helpen bij faalangst?
Soms hangt faalangst samen met specifieke ervaringen waarin je je beoordeeld, afgewezen of tekortgeschoten voelde. Zulke herinneringen kunnen spanning blijven oproepen, ook wanneer de situatie al voorbij is.
EMDR kan helpen om de emotionele lading van deze ervaringen te verminderen. Daardoor wordt het vaak makkelijker om vrijer te functioneren in situaties waarin prestaties een rol spelen.
Hoe ontstaat faalangst?
Faalangst ontstaat meestal niet ineens. Vaak spelen eerdere ervaringen een rol, zoals:
- streng beoordeeld worden
- hoge verwachtingen ervaren
- kritiek die sterk is blijven hangen
- situaties waarin fouten grote gevolgen hadden
- het gevoel dat je jezelf moest bewijzen
Onderzoek laat zien dat angst voor falen vaak samenhangt met schaamte en de verwachting van negatieve reacties van anderen.
Daardoor kan spanning zich blijven herhalen in nieuwe situaties. Bron
De rol van perfectionisme
Faalangst gaat vaak samen met perfectionisme. Wanneer succes belangrijk wordt voor hoe je jezelf beoordeelt, kan elke fout zwaar gaan voelen.
Onderzoek laat zien dat moeite met emotieregulatie en uitstelgedrag belangrijke schakels vormen tussen faalangst en verminderd functioneren.
Veel mensen herkennen dat ze daardoor minder vrij durven te handelen dan ze zouden willen. Bron
Counseling bij faalangst
In mijn praktijk onderzoeken we samen waar de spanning vandaan komt en hoe die zich heeft ontwikkeld. Vaak wordt duidelijk dat bepaalde patronen ooit helpend waren, maar nu in de weg zijn gaan zitten.
Counseling kan helpen om:
- inzicht te krijgen in verwachtingen die je aan jezelf stelt
- anders om te gaan met spanning rond prestaties
- meer vertrouwen te ontwikkelen in jezelf
- keuzes makkelijker te maken
- minder afhankelijk te worden van beoordeling door anderen
Vaak ontstaat er al rust zodra duidelijk wordt hoe deze patronen zijn ontstaan.
Meer vertrouwen krijgen in wat je kunt
Faalangst betekent niet dat je minder kunt dan anderen. Vaak betekent het dat spanning te veel invloed heeft gekregen op hoe je jezelf beoordeelt.
Als je merkt dat faalangst je belemmert in werk, studie of relaties, kan het helpend zijn om samen te onderzoeken wat je kan ondersteunen om weer met meer vertrouwen te handelen.
Vergoeding via je werkgever
Wist je dat begeleiding via counseling of EMDR soms (gedeeltelijk) vergoed kan worden door je werkgever? Steeds meer organisaties vinden het belangrijk dat medewerkers op tijd passende ondersteuning krijgen. Dat helpt om klachten niet te laten oplopen en draagt bij aan herstel en functioneren op het werk.
Veel mensen zijn zich hier niet van bewust, terwijl deze mogelijkheid er vaak wél is.